จิม ทอมป์สัน ราชาไหมไทย เดินเข้าป่าคาเมรอนไฮแลนด์ แล้วหายไปเกือบ 60 ปี

ชื่อ “จิม ทอมป์สัน” คนไทยรู้จักดีจากผ้าไหมและบ้านจิม ทอมป์สันริมคลองแสนแสบ แต่หลายคนอาจไม่รู้ว่าเจ้าของชื่อนี้คือหนึ่งในคดีหายตัวลึกลับที่ดังที่สุดของเอเชีย วันอาทิตย์อีสเตอร์ 26 มีนาคม 1967 เขาออกไปเดินเล่นจากบ้านพักบนคาเมรอนไฮแลนด์ ประเทศมาเลเซีย แล้วไม่มีใครเห็นเขาอีกเลย จนถึงวันนี้ผ่านมาเกือบ 60 ปี ยังไม่มีใครตอบได้ว่าเขาไปไหน

ชายที่ทำให้ไหมไทยดังไปทั่วโลก

เจมส์ แฮร์ริสัน วิลสัน ทอมป์สัน เกิดปี 1906 ที่รัฐเดลาแวร์ สหรัฐฯ จบจากมหาวิทยาลัยพรินซ์ตัน เคยเป็นสถาปนิกในนิวยอร์ก ช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 เขาเข้าทำงานกับ OSS หน่วยข่าวกรองยุคสงครามของสหรัฐฯ ซึ่งเป็นต้นกำเนิดของ CIA เคยทำงานร่วมกับขบวนการเสรีไทย และหลังญี่ปุ่นยอมแพ้ก็มาตั้งสำนักงาน OSS ในกรุงเทพฯ

หลังสงคราม เขาตัดสินใจอยู่เมืองไทยต่อ ปี 1948 ร่วมก่อตั้งบริษัทไหมไทย และพาผ้าไหมไทยไปสู่ตลาดโลก ไหมไทยดังขึ้นมากเมื่อถูกใช้ทำชุดในละครเพลง The King and I ปี 1951 ต่อมาเขาย้ายเรือนไทยเก่า 6 หลังมาปลูกรวมกันที่บ้านในกรุงเทพฯ เพื่อเก็บของสะสม บ้านหลังนั้นคือพิพิธภัณฑ์บ้านจิม ทอมป์สันที่นักท่องเที่ยวไปชมกันทุกวันนี้

วันอีสเตอร์ที่เขาหายไป

ทอมป์สันไปพักผ่อนช่วงอีสเตอร์กับเพื่อนสนิทชื่อคอนนี มังส์เกา ที่บ้านพักชื่อ “มูนไลต์” บนคาเมรอนไฮแลนด์ เป็นบ้านของเพื่อนชาวสิงคโปร์และภรรยาชาวอเมริกัน

เช้าวันอาทิตย์ ทั้งสี่คนไปโบสถ์ด้วยกัน แล้วกลับมากินมื้อกลางวันที่บ้านพัก ราวบ่ายโมงครึ่ง (บางแหล่งบอกบ่ายสาม) ทอมป์สันออกไปเดินเล่นคนเดียว เพื่อนสองคนเห็นเขาเดินออกไปทางถนนเส้นเดียวที่เข้าออกบ้านพัก มีรายงานว่าเขาคุยสั้น ๆ กับคนขับรถสีขาวคันหนึ่งใกล้ทางเข้าคณะมิชชันนารีลูเธอรัน และพ่อครัวของบ้านพักอีกหลังเห็นเขาราว 4 โมงเย็น หลังจากนั้นก็ไม่มีใครเห็นเขาอีก

การค้นหาครั้งใหญ่ที่ไม่เจออะไรเลย

การค้นหาครั้งนั้นเป็นหนึ่งในการค้นหาทางบกที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มีคนร่วมค้นกว่า 500 คน ทั้งทหาร ตำรวจ ชาวโอรังอัสลี (ชนพื้นเมืองที่ชำนาญป่า) ทหารกูรข่า มิชชันนารี ลูกเสือ และคนในพื้นที่ การค้นหาอย่างเป็นทางการกินเวลา 11 วัน และยังมีคนค้นต่อเป็นระยะอีกหลายเดือน สุนัขดมกลิ่น 3 ตัวก็ตามกลิ่นเขาไม่เจอ ทั้งบนถนนและในป่า

ปี 1974 ศาลไทยสั่งให้เขาเป็นบุคคลที่ถือว่าเสียชีวิตแล้ว

ทฤษฎีที่ยังพิสูจน์ไม่ได้

• ถูกสัตว์ป่าทำร้ายหรือพลัดตกในป่า เป็นทฤษฎีแรก ๆ แต่ไม่เคยพบศพหรือเสื้อผ้า
• ถูกลักพาตัว แต่ไม่เคยมีจดหมายเรียกค่าไถ่
• เกี่ยวกับงานข่าวกรอง เพราะเขาเคยเป็นคนของ OSS และมีข่าวลือว่ายังติดต่อกับหน่วยข่าวกรองสหรัฐฯ ช่วงสงครามเวียดนาม แต่ไม่เคยมีหลักฐาน
• ถูกคอมมิวนิสต์มลายาสังหาร สารคดีปี 2017 อ้างว่าเขาถูกฆ่าในพื้นที่ ซึ่งฟังดูเป็นไปได้ แต่ก็ไม่มีหลักฐานใหม่มายืนยัน
• ตั้งใจหายตัวไปเอง นักข่าวรุ่นนั้นคนหนึ่งเชื่อแบบนี้ แต่ก็ไม่มีหลักฐานเช่นกัน

ปี 2015 ลูเวลลิน ทูลมิน ผู้เชี่ยวชาญด้านการค้นหาและกู้ภัย วิเคราะห์การค้นหาปี 1967 ใหม่ทั้งหมด เขาคำนวณว่าการค้นหาครั้งนั้นใช้แรงคนรวมราว 1,448 คน-วัน ซึ่งน่าจะไม่พอสำหรับพื้นที่เป้าหมายราว 46 ตารางกิโลเมตร โอกาสที่จะเจอตัวอยู่ที่ราว 30 ถึง 43 เปอร์เซ็นต์เท่านั้น จาก 25 สาเหตุที่สื่อยุคนั้นพูดถึง เขาตัดทิ้งได้ราวครึ่งหนึ่ง และสรุปว่ามีความเป็นไปได้สูง (แต่ไม่แน่นอน) ว่าร่างของทอมป์สันยังอยู่ในป่าคาเมรอนไฮแลนด์

ปมที่ทำให้คดีหลอนยิ่งขึ้น

ไม่กี่เดือนหลังทอมป์สันหายตัว พี่สาวของเขาถูกฆาตกรรมที่รัฐเพนซิลเวเนีย สหรัฐฯ เรื่องนี้ทำให้คนยิ่งเชื่อว่าสองเหตุการณ์ต้องเกี่ยวกัน แต่ทูลมินตรวจแล้วไม่พบหลักฐานว่าเชื่อมโยงกัน

ปี 1985 ชาวโอรังอัสลีพบโครงกระดูกไม่มีกะโหลกในหลุมริมแปลงผักที่บรินชัง บนคาเมรอนไฮแลนด์ มีผู้เสนอให้ตรวจ DNA แต่ก็ไม่เคยยืนยันได้ว่าเป็นของทอมป์สัน

ถ้าอยากไปเห็นที่เกิดเหตุ

คาเมรอนไฮแลนด์ยังเป็นที่เที่ยวบนเขาที่คนไทยไปกันเยอะ ทั้งไร่ชาและอากาศเย็น ป่ารอบ ๆ ยังทึบและเดินหลงได้ง่ายเหมือนเมื่อ 60 ปีก่อน ใครไปเดินป่าที่นั่นควรไปกับไกด์ ส่วนที่กรุงเทพฯ บ้านจิม ทอมป์สันยังเปิดให้ชม เป็นของที่ระลึกชิ้นสุดท้ายของชายที่หายไปโดยไม่ทิ้งคำตอบไว้ให้ใครเลย